ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Υπάρχουν τραγούδια που τα ακούς για να διασκεδάσεις και υπάρχουν τραγούδια που σε «στοιχειώνουν». Το "Zombie" των Cranberries, που κυκλοφόρησε στις 19 Σεπτεμβρίου του 1994, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Είναι η στιγμή που η alternative rock σκηνή της Ιρλανδίας σταμάτησε να κοιτάζει τα λιβάδια και έστρεψε το βλέμμα της στην άσφαλτο που βάφτηκε με αίμα.

Η τραγωδία πίσω από τους στίχους

Το τραγούδι δεν γράφτηκε σε κάποιο στούντιο με στόχο τα charts. Γράφτηκε μέσα στο tour bus του συγκροτήματος, μετά από μια είδηση που συγκλόνισε τη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία το 1993.

Η βομβιστική επίθεση στο Warrington: Δύο βόμβες του IRA εξερράγησαν σε έναν εμπορικό δρόμο, προκαλώντας τον θάνατο δύο μικρών παιδιών, του 3χρονου Jonathan Ball και του 12χρονου Tim Parry.

Η Dolores O'Riordan, βαθιά επηρεασμένη από τον άδικο χαμό των παιδιών, έγραψε τους στίχους για να καταγγείλει τη βία που συνεχιζόταν «στο όνομα της θρησκείας και της πατρίδας» (the same old theme since 1916).

Γιατί "Zombie";

Ο τίτλος δεν αναφέρεται σε ταινίες τρόμου. Είναι μια μεταφορά για την απάθεια και την τυφλή υπακοή στην ιδεολογία.

«Zombie είναι αυτοί που έχουν χάσει την ικανότητα να σκέφτονται μόνοι τους και απλώς ακολουθούν εντολές που οδηγούν στον θάνατο», είχε πει η ίδια.

Ο ήχος που «έσπασε» τα στερεότυπα

Μέχρι τότε, οι Cranberries ήταν γνωστοί για τον αιθέριο, dream-pop ήχο τους (όπως στο "Linger"). Με το "Zombie", η Dolores απαίτησε να δυναμώσουν οι παραμορφώσεις στις κιθάρες. Τα χαρακτηριστικά σπασίματα στη φωνή της έγιναν το σύμβολο του πόνου. Δεν τραγουδούσε, θρηνούσε. Η εικόνα της Dolores βαμμένης με χρυσό χρώμα μπροστά από έναν σταυρό, ανάμεσα σε παιδιά που παίζουν σε ερείπια, έγινε μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες των 90s.

Το τραγικό παιχνίδι της μοίρας

Η ιστορία του "Zombie" έκλεισε με τον πιο ανατριχιαστικό τρόπο στις 15 Ιανουαρίου 2018. Η Dolores O'Riordan βρισκόταν στο Λονδίνο για μια προγραμματισμένη ηχογράφηση. Θα έμπαινε στο στούντιο για να προσθέσει τα φωνητικά της σε μια νέα διασκευή του "Zombie" από το hard rock συγκρότημα Bad Wolves.

Δυστυχώς, δεν πρόλαβε ποτέ. Έφυγε από τη ζωή το ίδιο πρωί στο ξενοδοχείο της. Οι Bad Wolves κυκλοφόρησαν τελικά τη διασκευή ως φόρο τιμής, δωρίζοντας όλα τα έσοδα στα παιδιά της, με το τραγούδι να ανεβαίνει ξανά στην κορυφή των charts, αποδεικνύοντας ότι η φωνή της Dolores αρνείται να «σιωπήσει».

 Ένα δισεκατομμύριο «κραυγές»

Το "Zombie" δεν είναι απλώς ένα classic rock κομμάτι· είναι ένα πολιτισμικό φαινόμενο που έσπασε κάθε ρεκόρ. Τον Απρίλιο του 2020, το επίσημο video clip ξεπέρασε το 1 δισεκατομμύριο προβολές στο YouTube. Οι Cranberries έγιναν το πρώτο ιρλανδικό συγκρότημα στην ιστορία που κατάφερε κάτι τέτοιο, αφήνοντας πίσω ακόμα και θρύλους όπως οι U2.

 Από τις διαδηλώσεις για την ειρήνη μέχρι τα γήπεδα του ράγκμπι και τις διασκευές από τη Miley Cyrus, το "Zombie" παραμένει το απόλυτο soundtrack της αντίστασης απέναντι σε κάθε μορφή βίας.

Τριάντα δύο χρόνια μετά, το "Zombie" δεν ακούγεται σαν ένα κομμάτι από το παρελθόν. Σε έναν κόσμο που ακόμα παλεύει με τις δικές του "βόμβες" —κυριολεκτικές και μεταφορικές— η φωνή της Dolores O’Riordan παραμένει μια υπενθύμιση: Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι η σύγκρουση, αλλά το να γίνουμε "ζόμπι", παρακολουθώντας την ιστορία να επαναλαμβάνεται μέσα από μια οθόνη, χωρίς να νιώθουμε τίποτα.