Μεταμόρφωση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού: Του Λυτρωτή και Σωτήρος του κόσμου
CITY Status
Πηγή εικόνας: Διαδίκτυο
Του Παναγιώτη Μυργιώτη, Μαθηματικού
Την 6η Αυγούστου η Αγία μας Εκκλησία εορτάζει μια μεγάλη Δεσποτική εορτή: τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος Ιησού Χριστού. Η Μεταμόρφωση του Κυρίου είχε συμβεί πριν από το εκούσιο πάθος Του, σαράντα ημέρες πριν από τη Σταύρωσή Του. Η εορτή συνέπιπτε με την περίοδο της νηστείας και για αυτόν τον λόγο εορτάζεται 40 ημέρες πριν από την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου).
Η Μεταμόρφωση τιμάται στο μέσον περίπου της εορταστικής περιόδου Πάσχα - Χριστούγεννα. Της δεσποτικής αυτής εορτής προηγείται αυστηρά νηστεία και μόνο την ημέρα της εορτής επιτρέπεται η κατάλυση ιχθύος (ψαριού). Η νηστεία αυτή ανήκει στη νηστεία του Δεκαπενταυγούστου. Ουσιαστικά πρόκειται για δύο συνεχόμενες νηστείες, μία προς τιμήν της Μεταμορφώσεως του Χριστού και μία προς τιμήν της Παναγίας.
Όσο βασική και σπουδαία για τη σωτηρία μας είναι η εορτή των Χριστουγέννων και της Αναστάσεως, τόσο σπουδαία και σημαντική είναι και η εορτή της Μεταμορφώσεως, καθώς εφανερώθη η Θεότητα του Κυρίου για μία ακόμη φορά.
Η ανάβαση στο Όρος Θαβώρ
Ο Κύριος, για να προετοιμάσει τους μαθητές Του για το εκούσιο Πάθος Του, πήρε τρεις από αυτούς: τον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο και πορεύθηκε προς προσευχή στο όρος Θαβώρ. Γιατί πήρε αυτούς;
Τον Πέτρο για τη μεγάλη πίστη και αγάπη που είχε προς τον Χριστό.
Τον Ιωάννη επειδή τον αγαπούσε ιδιαίτερα ο Κύριος για την αγνότητα και την ολόψυχη αφοσίωσή του.
Τον Ιάκωβο επειδή αυτός θα έχυνε πρώτος το αίμα του για την αγάπη του Χριστού.
Οι μαθητές, κουρασμένοι από την ταλαιπωρία, αποκοιμήθηκαν. Κάποια στιγμή ξυπνούν και βλέπουν τον Διδάσκαλό τους να λάμπει περισσότερο και από τον ήλιο. Δεν μπορούσαν τα γήινα μάτια των μαθητών Του να αντικρίσουν το Άκτιστο Φως και γι' αυτό έπεσαν κάτω με τα πρόσωπα προς τη γη, όπως αναφέρει ο Ευαγγελιστής: «ἔπεσον ἐπί πρόσωπον αὐτῶν καί ἐφοβήθησαν σφόδρα» (Ματθ. 17,6).
Η φανέρωση της Θεότητας και οι Προφήτες
Επέτρεψε ο Κύριος να πάρουν μια γεύση από τη Θεότητά Του και από το πώς θα είμαστε όλοι μας μετά τη Δευτέρα Παρουσία Του στη γη. Οι μαθητές Του δεν είχαν λάβει ακόμη τη χάρη του Αγίου Πνεύματος για να μπορούν να δουν το Άκτιστο Φως σε όλη του την έκταση.
Είδαν τον Κύριο να συνομιλεί με τον Μωυσή (εκπρόσωπο του Νόμου και των κεκοιμημένων) και τον Ηλία (εκπρόσωπο των Προφητών και των ζώντων). Έτσι φαίνεται καθαρά ότι ο Χριστός είναι Κύριος της Ζωής και του Θανάτου και οι συνομιλητές Του είναι δούλοι Του, οι οποίοι συνομιλούν για το εκούσιο Πάθος Του που πρόκειται να συμβεί.
Γράφει χαρακτηριστικά ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης:
«Έφερε δε εις το μέσον τους τον Mωυσήν και τον Ηλίαν, διά να διορθώση τας σφαλεράς υποψίας, οπού είχον οι πολλοί περί αυτού. Kαθότι, άλλοι μεν έλεγον τον Kύριον, πως είναι ο Ηλίας. Άλλοι δε, πως είναι ο Iερεμίας. Διά τούτο λοιπόν επαράστησεν εις το Θαβώρ τους πρώτους και κορυφαίους Προφήτας, διά να γνωρίσουν οι μαθηταί, και διά των μαθητών όλοι οι άνθρωποι, πόση διαφορά είναι αναμεταξύ του Xριστού, και των Προφητών. O μεν γαρ Xριστός, είναι Δεσπότης. Oι δε Προφήται, είναι δούλοι. Kαι ίνα μάθουν, ότι ο Kύριος έχει την εξουσίαν του θανάτου και της ζωής. Διά τούτο, από μεν τους αποθαμένους, έφερε τον Mωυσήν. Aπό δε τους ζωντανούς, έφερε τον Ηλίαν».
Ο Πέτρος, ενθουσιασμένος και γεμάτος θεία γλυκύτητα, προτείνει να φτιάξουν τρεις σκηνές για να μείνουν εκεί: μία για τον Διδάσκαλό Του και από μία για τον Μωυσή και τον Ηλία. Τότε νεφέλη τους σκέπασε και ακούστηκε φωνή λέγουσα: «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε» (Λουκά, θ' 28-36). Δηλαδή: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, που τον έστειλα για να σωθεί ο κόσμος. Αυτόν να ακούτε». Είναι η φωνή του Θεού Πατρός, όπως και στη Βάπτιση του Κυρίου.
Στη Μεταμόρφωσή Του ο Κύριος απλά φανέρωσε ή, ακριβέστερα, επέτρεψε να δουν τα ανθρώπινα μάτια ένα μέρος της Θεότητός Του, «καθὼς ἠδὐναντο», όπως αναφέρεται και στο Απολυτίκιο της εορτής.
Ύμνοι της Εορτής
Ἀπολυτίκιον (ᮯχος βαρύς)
Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδυναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, φωτοδότα δόξα σοι.
Κοντάκιον (ᮯχος βαρύς - Αὐτόμελον)
Ἐπὶ τοῦ ὄρους μετεμορφώθης, καὶ ὡς ἐχώρουν οἱ Μαθηταί σου τὴν δόξαν σου, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἐθεάσαντο, ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν, ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.
Μεγαλυνάριον
Θέλων ἐπιδεῖξαι τοῖς Μαθηταῖς, δύναμιν ἐξ ὕψους καὶ σοφίαν παρὰ Πατρός, ἐν ὄρει ἀνῆλθες, Χριστὲ τῷ Θαβωρίῳ, καὶ λἀμψας ὡς Δεσπότης τούτους ἐφώτισας.
Ὁ Οἶκος
Ἐγέρθητε οἱ νωθεῖς, μὴ πάντοτε χαμερπεῖς, οἱ συγκάμπτοντες εἰς γῆν τὴν ψυχήν μου λογισμοί, ἐπάρθητε καὶ ἄρθητε εἰς ὕψος θείας ἀναβάσεως, προσδράμωμεν Πέτρῳ καὶ τοῖς Ζεβεδαίου, καὶ ἅμα ἐκείνοις τὸ Θαβώριον ὄρος προφθάσωμεν, ἵνα ἴδωμεν σὺν αὐτοῖς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, φωνῆς δὲ ἀκούσωμεν, ἧς περ ἄνωθεν ἤκουσαν, καὶ ἐκήρυξαν, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.
Κάθισμα (ᮯχος δ' - Κατεπλάγη Ἰωσὴφ)
Ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Θαβώρ, μετεμορφώθης ὁ Θεός, ἀναμέσον Ἠλιού, καὶ Μωϋσέως τῶν σοφῶν, σὺν Ἰακώβῳ καὶ Πέτρῳ καὶ Ἰωάννῃ, ὁ Πέτρος δὲ συνών, ταῦτά σοι ἔλεγε· Καλόν ὧδέ ἐστι, ποιῆσαι τρεῖς σκηνάς, μίαν Μωσεῖ, καὶ μίαν Ἠλίᾳ, καὶ μίαν σοὶ τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ, ὁ τότε τούτοις, τὸ φῶς σου λάμψας, φώτισον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.