ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Πριν από δεκαετίες, αν έμπαινες σε ένα παιχνιδάδικο, οι κούκλες είχαν μόνο μια μορφή: μωρά. Το μήνυμα προς τα κορίτσια ήταν σαφές: το μόνο μέλλον που μπορούσαν να φανταστούν ήταν η φροντίδα ενός σπιτιού. Μέχρι που μια γυναίκα με όραμα αποφάσισε να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού.

Η έμπνευση μιας μητέρας

Η Ruth Handler, συνιδρύτρια της Mattel, παρατηρούσε την κόρη της, Barbara, να παίζει με χάρτινες κούκλες. Αυτό που την εξέπληξε ήταν ότι η Barbara δεν τους έδινε ρόλους μωρών, αλλά τους χάριζε ενήλικες προσωπικότητες: τις φανταζόταν ως γυναίκες με καριέρα, κοινωνική ζωή και όνειρα. Η Ruth κατάλαβε αμέσως το κενό στην αγορά: τα κορίτσια χρειαζόντουσαν μια κούκλα που να αντιπροσωπεύει το μέλλον τους, όχι μόνο το παρόν τους.

Η επανάσταση του 1959

Στις 9 Μαρτίου 1959, η Barbie έκανε το ντεμπούτο της στην Έκθεση Παιχνιδιών της Νέας Υόρκης. Φορούσε ένα εμβληματικό ασπρόμαυρο ριγέ μαγιό και είχε το βλέμμα στραμμένο στο πλάι. Οι (άνδρες) έμποροι της εποχής σοκαρίστηκαν. Δεν πίστευαν ότι οι γονείς θα αγόραζαν στα παιδιά τους μια κούκλα με γυναικείες καμπύλες. Η Ruth όμως δικαιώθηκε: 350.000 κούκλες πουλήθηκαν μόνο τον πρώτο χρόνο.
Το όνομα «Barbie» δόθηκε προς τιμήν της κόρης της, Barbara, ενώ λίγα χρόνια μετά, ο Ken πήρε το όνομά του από τον γιο της, Kenneth.

Περισσότερο από ένα παιχνίδι

Η Barbie δεν ήταν ποτέ «απλώς μια κούκλα». Έγινε το όχημα για να ονειρευτούν τα κορίτσια το ακατόρθωτο.
Το 1965 έγινε αστροναύτης, τέσσερα χρόνια πριν πατήσει ο Neil Armstrong στο φεγγάρι.
Έγινε γιατρός, πιλότος, ακόμη και υποψήφια Πρόεδρος, σε περιόδους που οι γυναίκες στην πραγματική ζωή πάλευαν ακόμη για βασικά δικαιώματα στον εργασιακό χώρο.

Από την κριτική στην καθολική αλλαγή

Φυσικά, η πορεία δεν ήταν χωρίς εμπόδια. Για χρόνια, η Barbie δέχτηκε σκληρή κριτική για τα μη ρεαλιστικά πρότυπα ομορφιάς. Η Mattel, ακούγοντας τον παλμό της εποχής, προχώρησε σε μια ιστορική μεταμόρφωση. Η συλλογή Fashionistas περιλαμβάνει κούκλες με διαφορετικούς σωματότυπους, ύψη, εθνικότητες, ακόμα και κούκλες με αναπηρίες. Η Barbie έπαψε να είναι μια συγκεκριμένη γυναίκα και έγινε όλες οι γυναίκες.

Μια πολιτιστική κληρονομιά

Σήμερα, 67 χρόνια μετά, η Barbie είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα εμπορικό σήμα. Είναι ένα σύμβολο pop κουλτούρας που εμπνέει οίκους μόδας, καλλιτέχνες και σκηνοθέτες. Η πρόσφατη κινηματογραφική της επιτυχία απέδειξε ότι η συζήτηση γύρω από αυτήν παραμένει επίκαιρη: είναι μια υπενθύμιση ότι μπορούμε να είμαστε σύνθετες, δυναμικές και, πάνω απ' όλα, οτιδήποτε επιλέξουμε εμείς.

Τελικά, η Barbie δεν άλλαξε μόνο τον κόσμο των παιχνιδιών. Άλλαξε τον τρόπο που τα κορίτσια κοιτάζουν τον καθρέφτη και βλέπουν μέσα του μια ηρωίδα.

Did you know? 

Το "σκοτεινό" μυστικό του σχεδιασμού: Η Barbie δεν ήταν εντελώς πρωτότυπη. Η Ruth Handler εμπνεύστηκε τον σχεδιασμό της από τη γερμανική κούκλα Bild Lilli, έναν χαρακτήρα από ενήλικο κόμικ της εποχής.

Ονοματεπώνυμο με καταγωγή: Το πλήρες όνομά της είναι Barbara Millicent Roberts και «κατάγεται» από μια φανταστική πόλη του Wisconsin, το Willows.

Γιατί ασπρόμαυρο μαγιό; Επιλέχθηκε επειδή το 1959 η τηλεόραση ήταν ασπρόμαυρη και το ριγέ contrast «έγραφε» εντυπωσιακά στην οθόνη κατά τη διάρκεια των διαφημίσεων.

Το βλέμμα που άλλαξε: Μέχρι το 1971, η Barbie κοιτούσε πάντα λοξά (για ένα πιο «μοντελέ» ύφος). Μετά το '71 και το κίνημα του φεμινισμού, το βλέμμα της στράφηκε μπροστά, για να δείχνει πιο δυναμική και ανεξάρτητη.

Η απόλυτη "Best-Seller": Η κούκλα με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία δεν είναι η κλασική, αλλά η Totally Hair Barbie του 1992, με μαλλιά που έφταναν μέχρι τους αστραγάλους!

Μια άβολη στιγμή: Το 1992, η Teen Talk Barbie προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων όταν ακούστηκε να λέει: «Το μάθημα των μαθηματικών είναι δύσκολο!», ενισχύοντας τα στερεότυπα εις βάρος των κοριτσιών.

Από τα παιχνιδάδικα στο Λούβρο: Το 2016, το Μουσείο Διακοσμητικών Τεχνών του Λούβρου (Musée des Arts Décoratifs) φιλοξένησε μια τεράστια αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στην Barbie. Ήταν η απόλυτη αναγνώριση της κούκλας ως πολιτιστικό αντικείμενο τέχνης και design, και όχι απλώς ως παιχνίδι.