ΥΓΕΙΑ | ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Είναι αναμφίβολα το πιο αναγνωρίσιμο αναψυκτικό στον κόσμο. Το χαρακτηριστικό κόκκινο κουτί και το θρυλικό καλλιγραφικό λογότυπο βρίσκονται σε κάθε γωνιά της γης. Κι όμως, η Coca-Cola δεν ξεκίνησε ως μια δροσιστική απόλαυση για τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού, αλλά ως ένα αναλγητικό φάρμακο που δημιουργήθηκε μέσα από την απελπισία ενός τραυματισμένου στρατιώτη.

Η μάχη του Εμφυλίου και ένας εθισμένος φαρμακοποιός

Η ιστορία μας ξεκινά το 1886 στην Ατλάντα των ΗΠΑ. Ο Dr. John Stith Pemberton, ένας έμπειρος φαρμακοποιός και παρασημοφορημένος αντισυνταγματάρχης του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου, υπέφερε από σοβαρούς τραυματισμούς που του άφησαν αβάσταχτους πόνους.

Για να τους αντιμετωπίσει, όπως πολλοί στρατιώτες της εποχής, άρχισε να παίρνει μορφίνη, καταλήγοντας πολύ γρήγορα εθισμένος σε αυτήν. Γνωρίζοντας τις καταστροφικές συνέπειες της ουσίας, ο Pemberton προσπάθησε να χρησιμοποιήσει τις γνώσεις του στη φαρμακευτική για να ανακαλύψει ένα φυσικό αναλγητικό και τονωτικό σκεύασμα που θα τον γλίτωνε από τον εθισμό.

Από το γαλλικό κρασί... στην Ποτοαπαγόρευση

Πειραματιζόμενος στο εργαστήριό του, δημιούργησε αρχικά ένα αλκοολούχο ποτό με την ονομασία Pemberton’s French Wine Coca. Το μίγμα περιείχε γαλλικό κρασί, εκχύλισμα από φύλλα κόκας και καρπούς κόλα (kola nuts) που ήταν πλούσιοι σε καφεΐνη.

Το 1886 όμως, η κομητεία Fulton της Ατλάντα επέβαλε τοπική ποτοαπαγόρευση. Ο Pemberton αναγκάστηκε να αφαιρέσει αμέσως το αλκοόλ από τη συνταγή. Αντικατέστησε το κρασί με συμπυκνωμένο σιρόπι ζάχαρης και κατά τύχη το ανέμιξε με ανθρακούχο νερό. Η πρώτη γουλιά ήταν αποκάλυψη: το διάσημο αναψυκτικό μόλις είχε γεννηθεί!

Το «θαυματουργό» φάρμακο των 5 σεντς

Στις 8 Μαΐου 1886, η Coca-Cola πουλήθηκε για πρώτη φορά στο φαρμακείο Jacob’s Pharmacy στην Ατλάντα προς 5 σεντς το ποτήρι.
Δεν πλασαρίστηκε όμως ως αναψυκτικό, αλλά ως ένα ιατρικό τονωτικό (soda fountain drink) που υποσχόταν να θεραπεύσει:
Τους πονοκεφάλους και τις ημικρανίες
Τη δυσπεψία και τις στομαχικές διαταραχές
Τη νευρική εξάντληση, το άγχος και την κατάθλιψη

Το όνομα Coca-Cola εμπνεύστηκε ο λογιστής του Pemberton, Frank Robinson, από τα δύο βασικά συστατικά (φύλλα κόκας και καρπούς κόλα). Ο ίδιος σχεδίασε με την καλλιγραφική του γραφή (Spencerian script) το λογότυπο που παραμένει σχεδόν ίδιο μέχρι και σήμερα.

Ο εφευρέτης που δεν πρόλαβε να πλουτίσει

Παρά την επιτυχία του ροφήματος, ο Dr. Pemberton ήταν ήδη βαριά άρρωστος και οικονομικά εξαθλιωμένος. Μη μπορώντας να αντιληφθεί το μέγεθος αυτού που είχε δημιουργήσει, άρχισε να πουλάει τα δικαιώματα της συνταγής σε διάφορους επενδυτές.

Πέθανε το 1888 από καρκίνο, χωρίς να βγάλει περιουσία. Τα ηνία της εταιρείας ανέλαβε ο ευφυής επιχειρηματίας Asa Candler, ο οποίος αγόρασε το σύνολο της πατέντας, ίδρυσε την The Coca-Cola Company και μεταμόρφωσε το φαρμακευτικό σιρόπι στον μεγαλύτερο κολοσσό αναψυκτικών της υφηλίου.

Η επόμενη γουλιά έχει άλλη γεύση

Την επόμενη φορά που θα ανοίξεις ένα παγωμένο κουτί Coca-Cola, θυμήσου: δεν απολαμβάνεις απλώς ένα δημοφιλές αναψυκτικό, αλλά το αποτέλεσμα μιας απεγνωσμένης μάχης ενός ανθρώπου με τον πόνο, που από σύμπτωση και επιχειρηματικό ένστικτο άλλαξε για πάντα την παγκόσμια βιομηχανία!

Fact: Σήμερα γνωρίζουμε ότι η κατανάλωση των αναψυκτικών πρέπει να γίνεται με μέτρο, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και των συντηρητικών, σε αντίθεση με τον 19ο αιώνα που θεωρούνταν... «τονωτικό υγείας»!