Το Νέο «Status»: Γιατί η οικονομία της εμπειρίας κερδίζει το «έχειν»
Για δεκαετίες, το «Status» ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιδιοκτησία. Ένα ακριβό αυτοκίνητο στο γκαράζ, ένα επώνυμο ρολόι στον καρπό, η τελευταία λέξη της τεχνολογίας σε αντικείμενα. Σήμερα, όμως, κάτι έχει αλλάξει ριζικά. Αν ρίξεις μια ματιά στα social media, θα παρατηρήσεις ότι το "νόμισμα" της ευτυχίας έχει αλλάξει: δεν ποστάρουμε το νέο μας απόκτημα, αλλά το νέο μας βίωμα. Θα δεις εικόνες από ένα ταξίδι, ένα πιάτο από ένα high-end εστιατόριο ή τα εισιτήρια μιας συναυλίας που έγινε sold out σε λεπτά.
Η νέα οικονομία δεν βασίζεται στα «πράγματα», αλλά στις «στιγμές». Και η επιστήμη δείχνει ότι αυτή είναι η πιο έξυπνη οικονομική επένδυση που κάναμε ποτέ.
Το «παράδοξο» της κατοχής
Ο ψυχολόγος Thomas Gilovich από το Πανεπιστήμιο Cornell έχει αφιερώσει χρόνια μελετώντας αυτό που ονομάζουμε «ικανοποίηση του καταναλωτή». Το συμπέρασμά του; Τα αντικείμενα μας προσφέρουν μια προσωρινή έξαρση χαράς που φθίνει μόλις τα συνηθίσουμε (η λεγόμενη ηδονική προσαρμογή).
Αντίθετα, οι εμπειρίες –ένα ταξίδι, μια παράσταση, ένα σεμινάριο μαγειρικής– γίνονται μέρος της ταυτότητάς μας. Ένα iPhone 17 θα είναι ξεπερασμένο σε δύο χρόνια. Η ανάμνηση ενός ταξιδιού, όμως, αυξάνει την αξία της μέσα μας όσο περνάει ο καιρός.
Η κοινωνική οικονομία της εμπειρίας
Η πόλη είναι ο απόλυτος στίβος εμπειριών. Γιατί όμως ξοδεύουμε τόσα για μια εμπειρία;
Κοινωνική Σύνδεση: Είναι δύσκολο να συνδεθείς με κάποιον επειδή αγοράσατε το ίδιο παντελόνι. Είναι όμως πανεύκολο να γίνεις φίλος με κάποιον που μοιράστηκε μαζί σου την ίδια εμπειρία σε ένα φεστιβάλ ή σε ένα ταξίδι.
Αφήγηση (Storytelling): Στην ψηφιακή εποχή, το νόμισμα είναι η ιστορία μας. Μια εμπειρία σου δίνει κάτι να διηγηθείς, κάτι να μοιραστείς, κάτι που σε κάνει ενδιαφέροντα στους γύρω σου.
Έλλειψη Άγχους: Τα αντικείμενα απαιτούν συντήρηση, χώρο και προσοχή μην πάθουν κάτι. Μια εμπειρία δεν πιάνει χώρο στο σπίτι, παρά μόνο στο μυαλό.
Επένδυση στο «είναι», όχι στο «έχειν»
Αν κοιτάξουμε τους αριθμούς, οι καταναλωτές σήμερα οδηγούν την αγορά της «Οικονομίας της Εμπειρίας» σε δυσθεώρητα ύψη. Προτιμούν να νοικιάζουν παρά να αγοράζουν, αρκεί τα χρήματα που εξοικονομούν να μεταφράζονται σε εισιτήρια και διαβατήρια.
Η ευτυχία, τελικά, έχει κόστος. Όμως, για πρώτη φορά, η αξία δεν κρύβεται σε όσα κλειδώνουμε στη βιτρίνα μας, αλλά σε όσα ξεκλειδώνουν μέσα μας. Την επόμενη φορά που θα διστάσετε μπροστά σε ένα "τσιμπημένο" εισιτήριο ή ένα δείπνο με αγαπημένους, θυμηθείτε: Τα αντικείμενα πιάνουν χώρο στο σπίτι, οι εμπειρίες όμως πιάνουν χώρο στην ψυχή. Δεν ξοδεύετε χρήματα. Χτίζετε την περιουσία των αναμνήσεών σας.
Ποια ήταν η τελευταία εμπειρία που σας έκανε να νιώσετε πραγματικά πλούσιοι;
Βίκυ Τσαμπάζη